Onderbouwing

De Sportfolio App is een faciliterende tool voor de docent en de leerling binnen de les LO. De app ondersteund het zichtbaar maken van de ontwikkeling, gericht op motiverend leren. De leerling en de ontwikkeling staan centraal waarbij de leerling wordt ondersteund en uitgedaagd tot het zelfregulerend leren.

Kort samengevat; met de Sportfolio App maak je het leren betekenisvol (zichtbaar). Het digitale portfolio biedt een ondersteunende tool voor het toepassen van formatief handelen. Als docent geef je aandacht aan het ontwikkelen van zelfregulatievaardigheden bij je leerlingen.

Wil je meer weten over de grotere onderwijsonderbouwing en onze visie op leren? Bekijk dan de website van ons schoolbrede portfolio. www.portfolioapp.nl.

Doel van ons vakgebied
Als docent LO heb je samen met jouw vakgroep de verantwoordelijkheid om goed bewegingsonderwijs te organiseren binnen de organisatie waar je werkt. Het doel zoals omschreven vanuit het beroepsprofiel luidt:

Het vakgebied lichamelijke opvoeding heeft als doel dat leerlingen beter leren bewegen vanuit een pedagogisch perspectief. Ze moeten meer(voudig) bekwaam én enthousiast worden om nu en later deel te nemen aan de beweeg- en sportcultuur.

De vraag is echter of je deze doelstelling wel behaald met de huidige manier van het organiseren van het bewegingsonderwijs? Zo zien we veel vakgroepen LO stoeien met de vraag: hoe kunnen wij de motivatie en betrokkenheid van de leerling stimuleren? En wat is de rol van onze manier van beoordelen op de motivatie en betrokkenheid?

Deze laatste vraag is al jarenlang een hot topic voor docenten LO. Vanuit daar is dan ook de Sportfolio App ontstaan.

Huidige situatie
Wat we veel zien in de huidige praktijk is een manier van beoordelen waarin leerlingen langs één meetlat worden gelegd. Er is één beoordelingskader en de docent LO geeft een beoordeling op een beweegvaardigheid. Vaak worden deze beoordelingen gemiddeld met een inzet, participatie en/of gedragscomponent. Bij deze manier van beoordelen spreken wij veelal over ‘het timmermansoog’ of platgeslagen “natte vinger werk”.

Stel jij beoordelen ter discussie?
De discussie is al langer gaande binnen het vakgebied. Vanuit het lectoraat Move to Be wordt er dan ook specifiek onderzoek gedaan naar motiverend beoordelen binnen LO met als gevolg dat we steeds beter weten wat werkt en wat minder goed werkt. Zo deed ook de NOS in één van haar stories onderzoek met als titel ‘De waarheid van de gymles’.

De discussie was al langer gaande binnen het vakgebied en werd nu door de NOS ook verder uitgelicht. Met als gevolg een overload aan reacties hoe mensen het krijgen van een cijfer en de manier van beoordelen hebben ervaren. Gelukkig staat onze vakwereld niet stil en zijn veel vakgroepen actief bezig met het herzien van de wijze van beoordelen.

Recente inzichten
We zien dat veel vakgroepen inmiddels weten en begrijpen dat onder andere de manier van beoordelen binnen de les LO van invloed is op de motivatie van leerlingen.

Zo maakte Christa Krijgsman (docent LO en onderzoeker aan de Eindhoven school of education van de Technische Universiteit eindhoven) duidelijk met haar proefschrift van 12 maart 2021 dat het onder andere belangrijk is voor een motiverende manier van beoordelen, om te kiezen voor een weloverwogen mix tussen evaluaties met een summatieve functie en een formatieve functie. Zij benadrukt hierin de informatieve waarde van beide evaluaties. Daarnaast is het de aanbeveling om in te zetten op het stellen van doelen en groeigerichte feedback. Hierbij wordt uitgegaan van de basisbehoefte autonomie, relatie en competentie vanuit de motivatietheorie van Deci & Ryan.

Waarom nog cijfers geven?
Veel docenten en vakgroepen willen afstappen van het geven van cijfers. Een van de resultaten uit het onderzoek was dat prestatiecijfers soms wel, en soms geen negatieve invloed hebben op de motivatie en angst van leerlingen bij LO. Verder bleek dat prestatiecijfers een negatieve invloed kunnen hebben doordat er meer behoeftefrustratie ervaren wordt en minder behoeftebevrediging.

Je hebt wettelijk gezien als vakgroep veel vrijheid om te beoordelen of evalueren hoe jullie dat graag willen. Het is niet verplicht om een cijfer te geven voor LO. Einde examen moet er een ‘Voldoende’ of een ‘Goed’ worden behaald binnen de eigen mogelijkheden van de leerling (artikel 35. Beoordeling schoolexamen).

Kortom; het is mogelijk om af te stappen van de cijfers of je kunt het geven van cijfers anders inrichten. De kernvraag is natuurlijk; draagt de manier van beoordelen bij aan de doelstelling die je hebt voor het vak? En wat helpt bij bij de voorbereiding op een levenslang bewegen?

Gewenste situatie
Wij willen leerlingen enthousiasmeren over bewegen, plezier laten beleven aan (leren) bewegen. Het maximale bewegingsrepertoire ontwikkelen zodat deelname aan zoveel mogelijk beweegactiviteiten mogelijk wordt. Waarbij de leerling ontdekt wat hij leuk vind en waar zijn/haar interesses ligt om zodoende een eigen beweegidentiteit te ontwikkelingen ter integratie voor een levenslang bewegen.

De Sportfolio App
Wij geloven erin dat de Sportfolio App dé faciliterende tool is die je nodig hebt om de bovenstaande doelen te kunnen behalen. Je ziet als docent LO in een week misschien wel 200 leerlingen in je les. Wil je alle kinderen optimaal kunnen begeleiden en binnen de eigen mogelijkheden laten ontwikkelen, dan heb je daar ondersteuning bij nodig.

Wij zijn er dan ook van overtuigd dat je zowel als docent en als leerling een tool nodig hebt die optimaal ondersteund in het leerproces. Voor de leerling een tool die snel, makkelijk en overzichtelijk werkt om het leren betekenisvol te maken. Waarbij zo min mogelijk waardevolle beweegtijd verloren gaat en een dashboard voor de docent om leeropbrengsten te kunnen monitoren en om passende interventies uit te voeren. Waar de docent zich kan richten op het coachen van de leerling en zo min mogelijk tijd kwijt is aan administratieve handelingen.

Vragen over deze onderbouwing of met elkaar het gesprek aangaan tijdens een gehele vrijblijvende presentatie? Neem contact met ons op!

Bronnenlijst
Krijgsman, C (2021) Lichamelijke opvoeding magazine, 7 oktober 2021 Praktische aanbevelingen voor beoordelen en motivatie van leerlingen in de les LO.

Houthoff, D., Mooij, C., van Mossel, G., & Brouwer, B. (2002). PTA als portfolio. Lichamelijke opvoeding April 2002

Borghouts, L & Cranenburgh v C. (2009). Motorisch leren: nieuwe inzichten in het bewegingsonderwijs. Lichamelijke opvoeding 2009

Murre, J. (2010). Rise and decline of Verbal and Visuo-spatial Memory
Zee, A van der & Kamp, J van der (2013). Het kiezen van videovoorbeelden voor digigym. Lichamelijke opvoeding magazine

Kok, M & Kamp, J van der (2013). Digitale video en (zelf-)modellering in de gymles. Lichamelijke opvoeding augustus 2013.

Cranenburgh, B (2009). Videofeedback verbeterd bewegingsuitvoering in de gymles. Lichamelijke opvoeding Mei 2010.

Berker, M van & Mossel, G van (2014). Leren gymmen van een beeldscherm.

SLO (2006) Rubrics als beoordelingsinstrument voor vaardigheden.

Huisman, W. (2015). Richten en toetsen met rubrics. http://www.willibrordhuisman.nl/onderwijsadvies/65/

Houthoff, D., van Mossel, G., & Brouwer, B. (2004). Portfoliovoorstel lichamelijke opvoeding 1 voor Havo/VWO.

Houthoff, D., van Mossel, G., & Brouwer, B. (2004). Portfoliovoorstel lichamelijke opvoeding 1 voor 3 en 4 VMBO.

Houthoff, D., van Mossel, G., & Brouwer, B. (2004). Een portfoliovoorbeeld voor LO1. Lichamelijke opvoeding oktober 2004.

Vansteenkiste,. Soenens, B,. Sierens, E & Lens, W. (2005). Hoe Kunnen We Leren en Presteren Bevorderen? Een Autonomie-ondersteunend versus Controlerend Schoolklimaat.

Hilvoorde, I van & Kleinpaste, J. (2014). Van tikken naar taggen. Digitalisering van bewegingsonderwijs en sport.

Hattie, J. (2014). Leren zichtbaar maken.